Hướng dẫn

Dị ứng thực phẩm ở trẻ em và thanh thiếu niên

Dị ứng thực phẩm ở trẻ em và thanh thiếu niên

Về dị ứng thực phẩm

Nếu bạn bị dị ứng thực phẩm, hệ thống miễn dịch của bạn sẽ phản ứng với một loại thực phẩm cụ thể như thể thực phẩm đó là độc hại. Thực phẩm này được gọi là một chất gây dị ứng. Hệ thống miễn dịch của bạn cố gắng bảo vệ cơ thể bạn chống lại chất gây dị ứng bằng cách giải phóng các hóa chất như histamines vào các mô của cơ thể.

Ngay cả một lượng nhỏ thực phẩm bạn bị dị ứng cũng có thể gây ra phản ứng dị ứng. Phản ứng này có thể ngay lập tức hoặc xảy ra hàng giờ hoặc thậm chí vài ngày sau đó.

Khoảng một trong 20 trẻ em bị dị ứng thực phẩm. Hầu hết các phản ứng không nghiêm trọng và tử vong là cực kỳ hiếm.

Dị ứng thực phẩm không giống như không dung nạp thực phẩm. Không dung nạp thực phẩm là một phản ứng đối với thực phẩm bạn đang ăn, nhưng phản ứng không phải do hệ thống miễn dịch của bạn gây ra. Dị ứng thực phẩm nói chung là nghiêm trọng hơn và có nhiều triệu chứng hơn không dung nạp thực phẩm.

Dị ứng thực phẩm ngay lập tức: triệu chứng

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm ngay lập tức thường xuất hiện trong vòng vài phút. Nhưng đôi khi các triệu chứng có thể xuất hiện đến hai giờ sau khi trẻ ăn thức ăn.

Triệu chứng nhẹ đến trung bình dị ứng thực phẩm ngay lập tức bao gồm:

  • môi sưng, mặt hoặc mắt
  • phản ứng da như đỏ, nổi mề đay hoặc chàm
  • ngứa ran hoặc ngứa miệng
  • nôn, đau dạ dày hoặc tiêu chảy
  • nghẹt mũi.

Một phản ứng dị ứng nghiêm trọng được gọi là sốc phản vệ, và nó cũng có thể xảy ra ngay lập tức. Các triệu chứng của nó bao gồm:

  • khó thở hoặc thở ồn ào
  • lưỡi và cổ họng sưng hoặc căng
  • khò khè hoặc ho dai dẳng
  • khó nói hoặc giọng khàn
  • chóng mặt dai dẳng hoặc ngất xỉu
  • xanh xao và mềm nhũn (ở trẻ nhỏ)
  • huyết áp thấp.
Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng đe dọa tính mạng và cần được chăm sóc y tế khẩn cấp. Nếu con bạn đang có phản ứng phản vệ, trước tiên hãy đặt bé nằm phẳng để giúp huyết áp ổn định. Tiếp theo, sử dụng dụng cụ tiêm tự động adrenaline như EpiPen® nếu có sẵn. Sau đó gọi xe cứu thương - điện thoại 000.

Dị ứng thực phẩm bị trì hoãn: triệu chứng

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm khởi phát muộn xuất hiện hơn 2-4 giờ sau khi một đứa trẻ tiếp xúc với thực phẩm và đôi khi nhiều ngày sau đó.

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm khởi phát muộn bao gồm nôn mửa, tiêu chảy, đầy hơi và co thắt dạ dày. Điều này thường không đe dọa đến tính mạng.

Dị ứng thực phẩm thường gặp

Dị ứng thực phẩm phổ biến nhất là chín loại thực phẩm chính:

  • sữa bò
  • trứng gà
  • đậu nành
  • đậu phộng
  • hạt cây như hạt điều, quả hồ trăn, quả óc chó, quả hồ đào hoặc quả phỉ
  • vừng
  • lúa mì
  • động vật có vỏ.

Chẩn đoán dị ứng thực phẩm ở trẻ em

Nếu bạn nghĩ rằng con bạn bị dị ứng thực phẩm, bác sĩ gia đình của bạn là nơi tốt nhất để bắt đầu. Bác sĩ gia đình của bạn có thể giới thiệu bạn đến một chuyên gia dị ứng hoặc miễn dịch để kiểm tra và xét nghiệm thêm.

Dị ứng thực phẩm ngay lập tức
Các xét nghiệm cho dị ứng khởi phát ngay lập tức bao gồm:

  • Thử nghiệm chích da: da của con bạn bị chích bởi một thiết bị nhỏ trông hơi giống tăm và có chứa một chất gây dị ứng cụ thể. Nếu con bạn bị dị ứng, một cục đỏ có thể xuất hiện ở nơi da bị chích.
  • Xét nghiệm máu: xét nghiệm kháng thể IgE đặc hiệu trong huyết thanh sử dụng máu của con bạn để xem bé có nhạy cảm với các chất gây dị ứng cụ thể không. Con bạn có thể làm xét nghiệm này nếu bé không thể làm xét nghiệm chích da vì bé bị chàm nặng hoặc đã dùng thuốc kháng histamine trong năm ngày trước khi thử nghiệm.
  • Thử thách thức ăn bằng miệng: đôi khi con bạn sẽ được cung cấp chất gây dị ứng có thể trong một môi trường an toàn, được giám sát. Nhân viên y tế và điều dưỡng sẽ theo dõi để xem liệu một phản ứng dị ứng xảy ra. Xét nghiệm này có nguy cơ sốc phản vệ vì vậy chỉ nên được tiến hành bởi các chuyên gia y tế trong môi trường mà sốc phản vệ có thể được điều trị an toàn và nhanh chóng.
Xét nghiệm chích da dương tính hoặc xét nghiệm kháng thể IgE đặc hiệu trong huyết thanh không phải lúc nào cũng có nghĩa là con bạn bị dị ứng thực phẩm. Đôi khi con bạn có thể có một bài kiểm tra tích cực và thực sự có thể ăn thức ăn. Điều quan trọng là con bạn được bác sĩ đánh giá đúng cách để bé không tránh những thực phẩm không bị dị ứng.

Dị ứng thực phẩm bị trì hoãn
Nếu con bạn bị dị ứng thực phẩm khởi phát muộn, chẩn đoán thường xảy ra thông qua xét nghiệm 'loại trừ và kiểm tra lại'.

Điều này liên quan đến việc loại bỏ các thực phẩm gây dị ứng có thể ra khỏi chế độ ăn của con bạn, sau đó giới thiệu lại chúng khi chuyên gia dị ứng của con bạn nghĩ rằng làm như vậy là an toàn. Bạn chỉ giới thiệu lại một loại thực phẩm tại một thời điểm để dễ dàng xác định thực phẩm gây dị ứng.

Kiểm soát dị ứng thực phẩm ở trẻ em

Hiện tại không có thuốc chữa cho dị ứng thực phẩm, nhưng nhiều trẻ em phát triển ra khỏi chúng. Bạn cũng có thể thực hiện một số bước để giúp bạn và con bạn dễ dàng sống chung với dị ứng thực phẩm.

Tránh thức ăn
Điều quan trọng là con bạn nên tránh thức ăn. Điều này có thể là thách thức, đặc biệt là khi ăn một lượng nhỏ thậm chí có thể gây ra phản ứng dị ứng. Con bạn cũng cần tránh bất kỳ loại thực phẩm hoặc dao kéo nào có thể tiếp xúc với thực phẩm mà bé bị dị ứng.

Bạn có thể làm hai điều quan trọng để giúp con bạn tránh thức ăn:

  • Đọc nhãn trên tất cả các loại thực phẩm. Xin lưu ý rằng một số thực phẩm gây dị ứng có tên khác nhau - ví dụ, protein sữa bò có thể được gọi là 'whey' hoặc 'casein'. Nhưng theo luật, 10 chất gây dị ứng phải được nêu rõ trên nhãn thực phẩm - đây là chín loại thực phẩm được liệt kê ở trên, cộng với lupin.
  • Hãy cẩn thận khi bạn đi ăn ngoài. Hỏi xem mỗi món ăn bao gồm những thành phần nào, cách chế biến, liệu nó có chạm vào bất kỳ loại thực phẩm nào khác không và liệu có nguy cơ lây nhiễm chéo hay không. Hầu hết các nhà hàng rất vui khi nói với bạn, nhưng họ có thể không biết về các thành phần trong một số thực phẩm như nước sốt.
Tốt nhất là tránh dùng buffet và bain-maries (máy hâm thức ăn) vì rất có thể các thành phần đã được chuyển từ món này sang món khác.

Có kế hoạch hành động
Bạn nên nói chuyện với bác sĩ về kế hoạch hành động của ASCIA (Hiệp hội Miễn dịch và Dị ứng Lâm sàng Úc). Điều này sẽ giúp bạn nhận biết và điều trị các triệu chứng nếu con bạn ăn thứ gì đó gây ra phản ứng dị ứng.

Biết cách sử dụng dụng cụ tiêm tự động adrenaline
Nếu con bạn có nguy cơ bị sốc phản vệ, trẻ có thể được chỉ định sử dụng thuốc tiêm tự động adrenaline như EpiPen®. Những dụng cụ tiêm tự động này giúp bạn dễ dàng tự tiêm adrenaline. Bác sĩ sẽ dạy bạn và con bạn (nếu đủ tuổi) cách và thời điểm sử dụng nó.

Điều quan trọng là những người chủ chốt - như gia đình, người chăm sóc, người giữ trẻ và trường học của con bạn - phải biết cách và thời điểm sử dụng dụng cụ tiêm tự động adrenaline của con bạn.

Hãy xem xét một vòng đeo tay y tế
Con bạn có thể đeo vòng tay y tế cho mọi người biết cô ấy bị dị ứng.

Dị ứng thực phẩm kéo dài bao lâu?

Hầu hết trẻ em phát triển do dị ứng thực phẩm ở tuổi vị thành niên, đặc biệt là trẻ em bị dị ứng với sữa, trứng, đậu tương hoặc lúa mì.

Dị ứng với đậu phộng, hạt cây, cá và động vật có vỏ có nhiều khả năng là suốt đời. Dị ứng với gluten, được gọi là bệnh celiac, cũng là suốt đời.

Nếu bạn nghĩ rằng con bạn có thể đã hết dị ứng, hãy gặp bác sĩ đa khoa hoặc chuyên gia về dị ứng và miễn dịch để đánh giá. Đừng thử nghiệm ở nhà để xem con bạn có bị dị ứng không. Bác sĩ sẽ cho bạn biết liệu bạn có an toàn khi giới thiệu thực phẩm tại nhà hay không hoặc liệu điều này có nên được thực hiện dưới sự giám sát y tế hay không.

Sự thật và các yếu tố nguy cơ dị ứng cho trẻ em

Hầu hết trẻ em bị dị ứng thực phẩm không có cha mẹ bị dị ứng thực phẩm. Nhưng nếu cha mẹ của một đứa trẻ có các vấn đề dị ứng khác như dị ứng thực phẩm, hen suyễn, bệnh chàm hoặc sốt cỏ khô, trẻ có nguy cơ dị ứng thực phẩm cao hơn.

Trẻ bị chàm nghiêm trọng trong vài tháng đầu đời có nguy cơ bị dị ứng thực phẩm.

Làm thế nào để giảm nguy cơ dị ứng thực phẩm của con bạn

Bạn có thể thực hiện một số bước đơn giản có thể giúp giảm nguy cơ phát triển dị ứng thực phẩm của con bạn.

Ăn một chế độ ăn uống cân bằng và bổ dưỡng khi mang thai hoặc cho con bú
Khi bạn đang mang thai hoặc cho con bú, điều quan trọng là phải ăn nhiều loại thực phẩm lành mạnh mỗi ngày bao gồm trái cây, rau, ngũ cốc, protein và các sản phẩm từ sữa hoặc giàu canxi.

Tránh các thực phẩm thường gây dị ứng - ví dụ như trứng và đậu phộng - trong khi bạn đang mang thai hoặc cho con bú sẽ không làm giảm nguy cơ em bé bị dị ứng. Trong thực tế, tránh quá nhiều thực phẩm có thể gây nguy hiểm, bởi vì em bé của bạn sẽ không nhận được chất dinh dưỡng quan trọng.

Cho con bú
Sữa mẹ là tốt nhất, vì vậy chúng tôi khuyên bạn nên nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ cho đến khi bé sẵn sàng bắt đầu ăn thức ăn đặc vào khoảng sáu tháng tuổi. Tốt nhất là tiếp tục cho con bú cho đến khi bé được ít nhất 12 tháng tuổi.

Đối với cha mẹ cho trẻ bú bình bằng sữa bột, không có bằng chứng nào cho trẻ uống sữa công thức cho trẻ sơ sinh hoặc sữa bột thủy phân một phần (còn gọi là sữa công thức không gây dị ứng hoặc HA) thay vì sữa bò tiêu chuẩn ngăn ngừa dị ứng.

Giới thiệu chất rắn từ khoảng sáu tháng tuổi
Bạn nên bắt đầu giới thiệu các loại thực phẩm rắn cho bé từ khoảng sáu tháng tuổi, nhưng không phải trước bốn tháng. Giới thiệu chất rắn trước bốn tháng hoặc sau sáu tháng có liên quan đến việc tăng nguy cơ dị ứng thực phẩm.

Bạn có thể giới thiệu thực phẩm mới dần dần (cứ sau 2-3 ngày). Bạn không cần tránh bất kỳ loại thực phẩm gây dị ứng cụ thể nào.

Tất cả các em bé, bao gồm cả những em bé có nguy cơ dị ứng cao, nên được cho ăn thức ăn đặc gây dị ứng trong năm đầu đời. Điều này bao gồm trứng nấu chín trước 8 tháng tuổi và bơ đậu phộng trước 12 tháng tuổi. Giới thiệu sớm thực phẩm rắn gây dị ứng thực sự có thể làm giảm nguy cơ con bạn bị dị ứng thực phẩm.